Drapieżne motyle
 |
| Rusałka pokrzywnik, fot. S. Czachorowski |
Motyle kojarzą nam się przede wszystkim z delikatnością, kolorowymi skrzydłami i kwiatami. Widujemy je na łąkach, w ogrodach i parkach, gdy spijają nektar i przenoszą pyłek z kwiatu na kwiat. Ale czy rzeczywiście wszystkie motyle są tak niewinne, jak podpowiada nam ich wygląd? Okazuje się, że świat motyli potrafi być zaskakująco drapieżny, bezwzględny i pełen niezwykłych strategii przetrwania. Biologia jako całość jest niezwykle fascynująca i różnorodna. Czy można znaleźć prawa ogólne, porządkujące te ogromną różnorodności planów budowy i strategii życia? Do czego przyda się rozumienie podstawowych praw ekologii?
Podczas wykładu „Drapieżne motyle” przyjrzymy się motylom nieco inaczej – jako przykładom ogólnych praw rządzących przyrodą. Zobaczymy, że ewolucja nie tworzy organizmów „dobrych” ani „złych”, pięknych ani brzydkich. Tworzy rozwiązania, które pozwalają przeżyć i pozostawić po sobie potomstwo. Czasem rozwiązania te są dla nas bardzo zaskakujące.
Dlaczego zmierzchnica trupia główka wygląda tak groźnie? Skąd wzięła się charakterystyczna „czaszka” na jej tułowiu i dlaczego przez stulecia przypisywano jej związki ze śmiercią, nieszczęściem i nadchodzącą katastrofą? Czy rzeczywiście pojawienie się tego motyla może być zwiastunem śmierci? A może strach przed nim mówi więcej o człowieku niż o samym motylu? Jeszcze większe zdziwienie może wywołać obserwacja dorosłych motyli. Skoro są zapylaczami i kojarzymy je z nektarem kwiatowym, to dlaczego niektóre z nich odwiedzają owoce, odchody zwierząt, a nawet padlinę? Co właściwie znajduje się w takich pokarmach, czego motyl potrzebuje? I dlaczego czasem piękny, kolorowy owad wybiera coś, co dla człowieka wydaje się zupełnie nieapetyczne?
Pojawi się także niezwykła historia motyli z Hawajów, których gąsienice porzuciły typowo roślinożerny styl życia i stały się drapieżnikami. Jak mogło dojść do takiej ewolucyjnej zmiany? Dlaczego właśnie na tych wyspach mogły powstać tak niezwykłe rozwiązania? To będzie okazja, aby zobaczyć, jak izolacja geograficzna i specyficzne warunki środowiska mogą prowadzić do powstawania zupełnie nowych strategii życia. Poznamy również ćmy z rodzaju Calyptra, nazywane czasem ćmami wampirzymi. Czy naprawdę piją krew? Jak wygląda ich niezwykły aparat gębowy i dlaczego ewolucja „pozwoliła” im korzystać z tak nietypowego źródła pokarmu? I czy można je spotkać na Wamii i Mazurach?
A na koniec wrócimy do Polski i naszych rodzimych motyli – modraszków. Ich gąsienice prowadzą podwójne życie. Potrafią wykorzystać zapachy i zachowania mrówek, aby zostać zabrane do ich gniazda. Tam, zamiast być gościem, stają się pasożytniczym drapieżnikiem i żywią się larwami gospodarzy. Jak można oszukać mrówkę, która przecież ma własny system rozpoznawania członków kolonii? Jak powstają takie niezwykłe zależności między gatunkami?
„Drapieżne motyle” to zatem nie tylko opowieść o dziwnych owadach. To opowieść o ewolucji, przystosowaniu, mimikrze, pasożytnictwie, drapieżnictwie i walce o przetrwanie. O tym, że przyroda często działa inaczej, niż podpowiadają nam pierwsze skojarzenia. I że im dokładniej przyglądamy się pozornie dobrze znanym organizmom, tym więcej znajdujemy historii, które mogłyby stać się scenariuszem filmu science fiction. Bo być może najbardziej zaskakujące jest to, że te wszystkie niezwykłe motyle naprawdę istnieją.
 |
| W poszukiwaniu niezwykłych motyli. |
Komentarze
Prześlij komentarz