3M — Metan, Mikroby i Mokradła: niewidzialny mechanizm regulujący klimat
 |
| Grafika wygenerowana przez AI |
Wykonawca dr hab. Sylwia Lew, prof. UWM
Trzy słowa — metan, mikroby i mokradła — wystarczą, by opowiedzieć jedną z najważniejszych, a jednocześnie najmniej widocznych historii o klimacie. Dawno temu ludzie omijali bagna szerokim łukiem. Mówili, że mieszkają tam topielce, rusałki, kikimory, strzygi i Ćmuchy. Bagno było miejscem pomiędzy światami, wciągało dosłownie i wciągało wyobraźnię. Dziś wiemy, że bagno rzeczywiście jest miejscem granicznym, bo to tu spotyka się woda, torf, rośliny, osady, bakterie i archeony. To tu materia organiczna nie rozkłada się tak szybko jak na suchym lądzie, bo woda ogranicza dostęp tlenu. W takich warunkach zaczyna się powolna praca metanogenów — mikroorganizmów, które produkują metan. Można powiedzieć, że są one dawnymi mieszkańcami bagiennego podziemia: pracują w ciszy, w ciemności, bez tlenu. Jednak mokradło nie jest tylko fabryką metanu. Jest też filtrem, buforem i strażnikiem równowagi. W miejscach, gdzie pojawia się tlen, w pobliżu korzeni roślin, w wodzie lub przy granicy między strefą beztlenową i tlenową, działają metanotrofy. One przechwytują część metanu i utleniają go, zanim gaz ucieknie do atmosfery. Właśnie dlatego mokradło przypomina wielki, żywy mechanizm regulacyjny: jedne mikroorganizmy metan tworzą, inne go zużywają, a wynik tej niewidzialnej gry wpływa na klimat…To jest opowieść o 3M. Metan jest gazem, którego nie widać, ale który ma znaczenie dla efektu cieplarnianego. Mikroby są tak małe, że przez wieki nie występowały w legendach, choć to one wykonywały najważniejszą pracę. Mokradła zaś są sceną, na której rozgrywa się ten spektakl — sceną przez lata osuszaną, meliorowaną i nazywaną nieużytkiem.
A przecież bagno nie jest błędem przyrody. Jest pamięcią krajobrazu, magazynem węgla, filtrem wody i laboratorium klimatu. Bagno wciąga — najpierw nogi, potem wyobraźnię, a na końcu naukę.
Komentarze
Prześlij komentarz